Mesta Evrope

Mesta Evrope

28/02/2015

Uredili Stela Gerva i Fransoa Rose
XX vek, Beograd, 2010

Mesto je u prvom redu prostorni pojam. Pored toga je i reper koji može da posluži kao prva referenca u izgradnji identiteta. Otkako je Pjer Nora upotrebio sintagmu “mesto sećanja” kako bi istražio temelje francuskog identiteta (Nora 1997), pojam mesto više ne označava samo geografske lokalitete: primenjuje se i na memorijske podloge i na kulturne reference sa identitetskom namenom. Politički simboli, komemoracije, spomenici i institucije, isto kao i kulturne prakse ili pak neki pedagoški sadržaji, sad su sve to “mesta” u istom smislu, mada drugačije vrste, kao planinski vrhovi, rtovi ili poluostrva. Tako redefinisana u odnosu na svoju potencijalno identitetsku namenu, (spomen) mesta se ne daju lako popisati, niti svrstati u unapred utvrđene rubrike. Tri kategorije – Polovi – Teritorije – Nasleđa – koje smo definisali kao spojeve ovog dela, ne mogu težiti da obuhvate sva moguća značenja mesta Evrope, kao što, uostalom, ni triptih Republika – Nacija – Francuska(e) nije mogao da obuhvati sva mesta sećanja istražena u kolektivnom delu što ga je uredio Pjer Nora. Tako različiti tekstovi u našem delu često izlaze iz okvira rubrika koje nastoje da ih razvrstaju prema prirodnim srodnostima. Njih treba shvatiti i kao orijentire, međusobno povezane brojnim mostićima. Mogući putevi koji vode od jedne do druge takođe su, dakle, brojni.